Κρίσεις Πανικού
Τι είναι οι Κρίσεις Πανικού; Οι κρίσεις πανικού είναι σύντομες περίοδοι έντονου φόβου ή άγχους. Η ένταση μιας κρίσης πανικού ξεπερνά κατά πολύ το συνηθισμένο άγχος και μπορεί να περιλαμβάνει αρκετά σωματικά συμπτώματα. Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, τα άτομα συχνά φοβούνται ότι παθαίνουν καρδιακή προσβολή, ότι δεν μπορούν να αναπνεύσουν ή ότι πεθαίνουν. Συμπτώματα Κρίσης Πανικού Σημείωση: Μια κρίση πανικού δεν χρειάζεται να περιλαμβάνει όλα τα παρακάτω συμπτώματα. Δυνατός ή γρήγορος χτύπος της καρδιάς Δυσκολίες στην αναπνοή Εφίδρωση Αίσθημα τρόμου ή επικείμενης καταστροφής ή θανάτου Τρέμουλο ή τρέξιμο Πόνος ή δυσφορία στο στήθος Φόβος ότι «χάνω το μυαλό μου» Ναυτία Αίσθημα αποστασιοποίησης από την πραγματικότητα Φόβος θανάτου Γεγονότα για τις Κρίσεις Πανικού Οι κρίσεις πανικού μπορεί να φαίνονται τρομακτικές, αλλά δεν προκαλούν πραγματική σωματική βλάβη. Οι πιο συχνοί φόβοι που σχετίζονται με τις κρίσεις πανικού (όπως καρδιακή προσβολή ή λιποθυμία) στην πραγματικότητα δεν αποτελούν απειλή. Οι κρίσεις πανικού είναι συνήθως σύντομες αλλά έντονες. Τα συμπτώματα κορυφώνονται συνήθως μέσα σε 10 λεπτά και υποχωρούν μέσα σε 30 λεπτά. Ωστόσο, ορισμένα υπολειπόμενα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν πάνω από μία ώρα. Οι κρίσεις πανικού μπορεί να εμφανιστούν φαινομενικά τυχαία ή να συνδέονται με συγκεκριμένες πηγές άγχους, όπως η οδήγηση, οι πολυσύχναστοι χώροι ή ακόμα και η έξοδος από το σπίτι. Η διαταραχή πανικού εμφανίζεται όταν το άτομο ανησυχεί συχνά ή φοβάται την εμφάνιση μελλοντικών κρίσεων πανικού ή όταν αλλάζει τη συμπεριφορά του για να τις αποφύγει (π.χ. αποφεύγοντας καταστάσεις που φοβάται). Πώς Αντιμετωπίζονται οι Κρίσεις Πανικού; Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία είναι μια κοινή και επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδος για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού και της διαταραχής πανικού. Λειτουργεί αναγνωρίζοντας και αλλάζοντας αρνητικά μοτίβα σκέψης που προκαλούν κρίσεις πανικού. Τα οφέλη της CBT μπορεί να είναι μακροχρόνια. Θεραπεία Έκθεσης Κατά τη διάρκεια της θεραπείας έκθεσης, το άτομο εκτίθεται σκόπιμα στα συμπτώματα της κρίσης πανικού σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Όσο συνεχίζεται η έκθεση, τα συμπτώματα γίνονται πιο οικεία και λιγότερο τρομακτικά. Η θεραπεία έκθεσης μπορεί επίσης να περιλαμβάνει σταδιακή έκθεση σε καταστάσεις που φοβίζουν. Φαρμακευτική Αγωγή Η φαρμακευτική αγωγή για τις κρίσεις πανικού μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βραχυπρόθεσμη λύση σε σοβαρές περιπτώσεις. Επειδή τα φάρμακα δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες που προκαλούν τη διαταραχή πανικού, συνήθως συνδυάζονται με Ψυχοθεραπεία.. Τεχνικές Χαλάρωσης Όπως οι μύες δυναμώνουν με την άσκηση, έτσι και η αντίδραση χαλάρωσης του σώματος μπορεί να βελτιωθεί με εξάσκηση. Η συχνή χρήση τεχνικών χαλάρωσης, όπως βαθιές αναπνοές, διαλογισμός και προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Επιστροφή στο Blog
Όταν το παιδί σας χρειάζεται βοήθεια
Λένε ότι τα παιδιά μας μένουν για εμάς «παιδιά» για πάντα – ακόμα κι όταν μεγαλώσουν και φτάσουν 40 ή 50 χρονών. Πάντα τα βλέπουμε με τα μάτια του γονιού και συχνά δυσκολευόμαστε να μη φερόμαστε σαν να είναι μικρά. Εδώ όμως μιλάμε για τα πραγματικά παιδιά και τους εφήβους που δεν έχουν ενηλικιωθεί ακόμα – τους μαθητές, τους εφήβους και όσους πλησιάζουν στην ενηλικίωση. Με την πανδημία η ζωή τους έγινε ιδιαίτερα δύσκολη. Το επιβεβαιώνουν οι γραμμές βοήθειας, οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι, ενώ το δείχνουν και έρευνες. Επειδή βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη, τα γεγονότα και οι αλλαγές τους επηρεάζουν πολύ περισσότερο από ό,τι εμάς τους ενήλικες. Η μετάβαση από την παιδική ηλικία στην εφηβεία και στην ενηλικίωση δεν είναι εύκολη – ούτε για τα ίδια τα παιδιά ούτε για εμάς τους γονείς. Τι απασχολεί περισσότερο τώρα τους νέους; Συχνά τους απασχολούν οι σχέσεις με συνομηλίκους και με φίλους, διαταράσσονται οι σχέσεις μέσα στις τάξεις και στις ομάδες που ανήκουν (μερικά παιδιά βρίσκονται πλήρως απομονωμένα), έχει αλλάξει ο τρόπος που δουλεύουν μαζί τους οι δάσκαλοι, με αποτέλεσμα να μη καταλαβαίνουν αρκετά πράγματα ή να χρειάζονται περισσότερο χρόνο, να ζητούν βοήθεια από τους γονείς που συχνά είναι κι εκείνοι υπερφορτωμένοι ή δεν ξέρουν πώς να τους βοηθήσουν. Έχουν δυσκολία στην οργάνωση του χρόνου και των εργασιών τους, οι υποχρεώσεις συσσωρεύονται και αυτό οδηγεί σε άγχος. Επιπλέον, άλλαξε πλήρως και ο τρόπος που περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Πολλά παιδιά κάθονται ώρες μπροστά στον υπολογιστή ή στο κινητό, και οι γονείς συχνά δεν έχουν έλεγχο ούτε στον χρόνο που περνούν εκεί ούτε στο περιεχόμενο που καταναλώνουν: σε ποιες σελίδες μπαίνουν, ποια παιχνίδια παίζουν ή τι ανεβάζουν στα κοινωνικά δίκτυα. Μέχρι και το ένα τρίτο των δεκατριάχρονων αγοριών έχει εμπειρία από παρακολούθηση πορνογραφικών ταινιών, από όπου σχηματίζουν άποψη για το πώς «λειτουργεί» η σεξουαλικότητα, ενώ πολλά κορίτσια της ίδιας ηλικίας μοιράζονται με φίλους και ξένους φωτογραφίες τους που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν τουλάχιστον τολμηρές ή προκλητικές. Τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας έχουν αυξηθεί, ενώ παρατηρείται έξαρση άγχους, κατάθλιψης, απώλειας κινήτρου και διατροφικών διαταραχών ιδιαίτερα στα κορίτσια, τα οποία στο σπίτι επικεντρώνονται στον εαυτό τους και στο σώμα τους, περιορίζουν το φαγητό και αυξάνουν την καύση θερμίδων με γυμναστική. Η κλασική «αρρώστια του εγκλεισμού» εμφανίστηκε σε πολλές οικογένειες – όπου οι σχέσεις δεν ήταν καλές, όπου υπάρχουν έφηβοι, όπου υπάρχουν εξαρτήσεις, οικονομικά προβλήματα, ασθένειες μελών της οικογένειας ή ακόμα και θάνατοι, σε μια περίοδο που ακόμα και το αποχαιρετιστήριο με έναν αγαπημένο άνθρωπο είναι δυσχερές. Η εφηβεία από μόνη της είναι μια δύσκολη φάση Ακόμα κι αν δεν συμβαίνει τίποτα το ιδιαίτερο γύρω τους, αλλάζει το σώμα τους, κατακλύζονται από ορμόνες, νιώθουν κατωτερότητα, εξαρτώνται από την αποδοχή (ή τις πληγές που αφήνουν τα σχόλια) των συνομηλίκων τους, νιώθουν ανασφάλεια για την επιλογή σχολείου, φοβούνται ότι δεν είναι έτοιμοι για εξετάσεις ή απολυτήρια, δείχνουν σίγουροι αλλά στην πραγματικότητα είναι φοβισμένοι, θέλουν να πείσουν ότι είναι έμπειροι ενώ δεν είναι, έχουν ανάγκη από αναγνώριση, έστω κι αν παριστάνουν ότι δεν τους νοιάζει. Ζουν τις πρώτες απογοητεύσεις στον έρωτα, αλλά παράλληλα επηρεάζονται και από τις ανησυχίες των γονιών τους. Θέλουν να πειραματιστούν, να γνωρίσουν νέα πράγματα και πολλοί από τους μεγαλύτερους περνούν μέρες και νύχτες online – με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εξαρτήσεις που συχνά περνούν απαρατήρητες. Επιπλέον, η εφηβεία είναι ακριβώς η περίοδος όπου μπορεί να εκδηλωθούν πιο έντονα ψυχικές διαταραχές, από ήπιες έως σοβαρές. Δεν θέλω να τρομάξω κανέναν γονέα με αυτό το κείμενο, αλλά να ανοίξω λίγο μια πόρτα προς το τι συμβαίνει μέσα στους νέους, με τι έρχομαι αντιμέτωπη ως ψυχολόγος στη δουλειά μου, και τι μπορεί να μην προσέξουμε ως γονείς λόγω κούρασης ή των δικών μας προβλημάτων. Στην εφηβεία είναι φυσικό και σημαντικό τα παιδιά να απομακρύνονται λίγο από τους γονείς, να ανεξαρτητοποιούνται, να λύνουν μόνα τους τα ζητήματα, να αμφισβητούν τις αυθεντίες, να βρίσκουν δικές τους απόψεις. Αργότερα, μπορεί και να αποδεχτούν ξανά τις απόψεις των γονιών τους. Θέλω να ενθαρρύνω τους γονείς να παρατηρούν όταν κάτι συμβαίνει, να ακούν όταν ο έφηβος λέει ή υπαινίσσεται ότι κάτι τον απασχολεί. Να αποφεύγουν σχόλια υποτίμησης ή ηθικολογίας τύπου «σιγά, τι πρόβλημα να έχεις κι εσύ» ή «μακάρι να είχα τα δικά σου προβλήματα». Να απαντούν στις ανησυχίες του παιδιού, να δείχνουν διάθεση να συζητήσουν. Γιατί υπάρχουν περιπτώσεις που το πρόβλημα είναι σοβαρό, χρειάζεται ίσως και ψυχίατρο ή μακροχρόνια θεραπεία, ενώ οι γονείς το απορρίπτουν ως «φαντασία» ή «θα περάσει». Έτσι, το πρόβλημα βαθαίνει. Κάποιοι έφηβοι περιμένουν να ενηλικιωθούν για να ζητήσουν βοήθεια μόνοι τους ή η κατάσταση φτάνει σε κρίσιμο σημείο που απαιτεί νοσηλεία. Ως ψυχολόγος κατανοώ ότι ο γονέας είναι εκείνος που αποφασίζει για το παιδί (εκτός περιπτώσεων κακοποίησης, βίας κ.λπ.), αλλά κατανοώ και τους φόβους τους: κακή προσωπική εμπειρία, άγνοια για το πού να απευθυνθούν, φόβος μήπως το παιδί «στιγματιστεί», ανησυχία για φάρμακα, ντροπή που δεν μπορούν να το λύσουν μόνοι τους, φόβος ότι θα βγουν οικογενειακά μυστικά, ή η πεποίθηση «ο ψυχολόγος είναι για τρελούς». Μερικές φορές λένε «θα το ξεπεράσει μόνο του». Αυτό μπορεί να ισχύει σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά συχνά όχι. Κάθε πρόβλημα είναι πιο εύκολα διαχειρίσιμο στην αρχή Ένα παιδί με ήπιο άγχος μπορεί να μάθει τεχνικές για να το ξεπεράσει, ενώ οι χρόνιες αγχώδεις διαταραχές είναι πολύ πιο δύσκολες. Το ίδιο ισχύει για τις σχέσεις, τον φόβο για το σχολείο, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την τελειοθηρία, τον αυτοτραυματισμό, τις διατροφικές διαταραχές. Μερικές φορές, ακόμα και μία μόνο συζήτηση με έναν ειδικό μπορεί να είναι πολύτιμη, απλώς και μόνο επειδή το παιδί ξέρει ότι υπάρχει κάπου να απευθυνθεί και κάποιος που θα το ακούσει σοβαρά. Σκεφτείτε το απλά: όπως δεν αποφασίζετε μόνοι σας πότε το παιδί χρειάζεται εγχείρηση ή αν μια τερηδόνα πρέπει να σφραγιστεί, μην αποφασίζετε μόνοι σας και για την ψυχική του υγεία. Υποστηρίξτε το να μιλήσει με κάποιον άλλο, αν κάτι το βασανίζει και δεν θέλει να μιλήσει σε εσάς – ή αν μιλήσει και δεν ξέρετε πώς να το βοηθήσετε. Επιλέξτε προσεκτικά τον ειδικό, και αν δεν ταιριάξει, αλλάξτε τον. Μπορείτε πάντα να σταματήσετε τη συνεργασία. Δώστε στα παιδιά σας την ευκαιρία
Η δύναμη της συναισθηματικής ρύθμισης
Ένα πρακτικό εργαλείο αυτογνωσίας και ψυχικής ανθεκτικότητας για παιδιά, εφήβους και ενήλικες – μέσα από τις Ζώνες Ρύθμισης. Πόσες φορές έχουμε ακούσει ή πει τη φράση «Ηρέμησε!» – είτε σε ένα παιδί, είτε στον εαυτό μας; Και πόσο συχνά αυτή η προτροπή μοιάζει να πέφτει στο κενό; Η αλήθεια είναι ότι η ηρεμία δεν είναι κουμπί. Είναι δεξιότητα. Και όπως όλες οι δεξιότητες, χτίζεται σταδιακά. Η συναισθηματική ρύθμιση είναι η ικανότητα να αναγνωρίζω τα συναισθήματά μου, να κατανοώ τι τα πυροδοτεί και να επιλέγω τρόπους για να τα διαχειριστώ. Δεν σημαίνει ότι «δεν νιώθω» ή ότι «καταπνίγω» αυτό που με κατακλύζει. Αντίθετα, σημαίνει ότι μπορώ να παραμείνω σε επαφή με τον εαυτό μου, χωρίς να καταρρεύσω ή να αντιδράσω παρορμητικά. Οι Ζώνες Συναισθηματικής Ρύθμισης (Zones of Regulation) Εικονογραφημένο Διάγραμμα (Ζώνες Ρύθμισης) Ζώνη Συναισθήματα Παραδείγματα Τι μπορώ να κάνω; 🔵 Μπλε Θλίψη, βαρεμάρα «Νυστάζω, βαριέμαι» Ξεκουράζομαι, ακούω μουσική 🟢 Πράσινη Ηρεμία, χαρά «Είμαι καλά, συγκεντρωμένος» Προχωράω με ό,τι κάνω 🟡 Κίτρινη Εκνευρισμός, ανησυχία «Δεν μπορώ να συγκεντρωθώ» Παίρνω βαθιές ανάσες 🔴 Κόκκινη Θυμός, έντονο άγχος «Θέλω να ουρλιάξω!» Παύση, χρόνος μόνος μου Πρόκειται για ένα απλό και εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από παιδιά όσο και από ενήλικες, για να κατανοήσουν καλύτερα τη συναισθηματική τους κατάσταση και να την ονομάσουν. Οι ζώνες αυτές χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: 🔵 Μπλε Ζώνη: αισθήματα λύπης, κόπωσης, απογοήτευσης ή έλλειψης ενέργειας. 🟢 Πράσινη Ζώνη: ήρεμος, συγκεντρωμένος, χαρούμενος και έτοιμος να μάθει ή να εργαστεί. 🟡 Κίτρινη Ζώνη: άγχος, υπερδιέγερση, ενθουσιασμός ή απογοήτευση – σημάδι ότι χρειάζεται ελαφριά ρύθμιση. 🔴 Κόκκινη Ζώνη: έντονος θυμός, φόβος ή απελπισία – το σύστημα συναγερμού έχει ενεργοποιηθεί. Αυτό το σύστημα δεν αξιολογεί τα συναισθήματα ως “καλά” ή “κακά”, αλλά τα αναγνωρίζει ως καταστάσεις που χρειάζονται επίγνωση και υποστήριξη. Πώς βοηθά; Σε παιδιά και εφήβους: Τα βοηθά να εκφράζουν αυτό που νιώθουν χωρίς ενοχή ή ντροπή. Διευκολύνει τη συζήτηση με γονείς και εκπαιδευτικούς. Σε ενήλικες: Προσφέρει έναν τρόπο ενσυνείδητης αυτοπαρατήρησης – χρήσιμο στην καθημερινότητα, στη γονεϊκότητα και στις επαγγελματικές σχέσεις. 🧩 Ένα βήμα τη φορά Η συναισθηματική ρύθμιση δεν είναι στόχος· είναι διαδικασία. Μαθαίνεται και ενισχύεται με χρόνο, καθοδήγηση και ασφάλεια. Το να μάθουμε να λέμε: «Αυτή τη στιγμή είμαι στην Κόκκινη Ζώνη. Χρειάζομαι χώρο» είναι ένα βήμα προς την αυτογνωσία, όχι αδυναμία. Και όταν γονείς, θεραπευτές και δάσκαλοι γίνονται σύμμαχοι σε αυτή τη διαδρομή, τότε τα παιδιά – αλλά και εμείς οι ίδιοι – μπορούμε να μεγαλώσουμε με περισσότερη ανθεκτικότητα, ενσυναίσθηση και ηρεμία. Επιστροφή στο Blog
Η τέχνη του να θέτεις όρια: Γιατί είναι σημαντικό για εμάς και τα παιδιά μας
Τα όρια δεν είναι τοίχοι – είναι γέφυρες. Δεν απομακρύνουν, αλλά φέρνουν πιο κοντά, με σεβασμό και σαφήνεια. Το να θέτουμε όρια δεν είναι εγωιστικό· είναι μια πράξη αγάπης, πρώτα προς εμάς και ύστερα προς τους άλλους. Τι σημαίνει “θέτω όρια”; Είναι οι γραμμές που ορίζουν πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζει ο άλλος. Είναι ο τρόπος που προστατεύω τον χρόνο μου, τον εαυτό μου, το σώμα μου, τα συναισθήματά μου. Είναι η ικανότητα να λέω «όχι» χωρίς ενοχές και «ναι» με καθαρότητα. Γιατί είναι τόσο δύσκολο; Ανατροφή: Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να είμαστε «καλά παιδιά», να μην στενοχωρούμε κανέναν, να αγνοούμε τα δικά μας όρια. Φόβος απόρριψης: Μπορεί να φοβόμαστε ότι αν θέσουμε όρια, οι άλλοι θα απομακρυνθούν. Ενοχές: Ιδιαίτερα στους γονείς, συχνά υπάρχει η αίσθηση πως το όριο είναι κάτι σκληρό ή αυταρχικό. Αλλά στην πραγματικότητα, τα όρια είναι πράξεις φροντίδας. Τι μαθαίνουν τα παιδιά από τα όρια; ΑσφάλειαΤα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν γνωρίζουν τι να περιμένουν. Τα όρια δημιουργούν σταθερότητα και προβλεψιμότητα. ΣεβασμόςΜαθαίνουν ότι και τα δικά τους “όχι” έχουν αξία, αλλά και ότι πρέπει να σέβονται τα όρια των άλλων. ΑυτορρύθμισηΜέσα από τα όρια, χτίζεται η ικανότητα να διαχειρίζονται τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις τους. Υγιείς σχέσειςΤα παιδιά που μεγαλώνουν με σαφή όρια, μπορούν να χτίσουν σχέσεις βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό και όχι στον φόβο ή στην εξάρτηση. Και οι ενήλικες; Για τους ενήλικες, τα όρια είναι απαραίτητα για: Τη διατήρηση της ψυχικής ενέργειας Την πρόληψη burnout και συναισθηματικής εξουθένωσης Την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης Την καλλιέργεια ουσιαστικών σχέσεων Όταν βάζουμε όρια, δίνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στον εαυτό μας: “Αξίζω φροντίδα.” Πώς ξεκινάω να θέτω όρια; Ξεκίνα από μέσα σου: Αναγνώρισε πότε νιώθεις ότι τα όριά σου παραβιάζονται. Χρησιμοποίησε ήρεμη, σταθερή φωνή: «Δε μπορώ να μιλήσω τώρα, αλλά μπορούμε να τα πούμε αργότερα.» Θυμήσου: Όχι = Δεν είμαι διαθέσιμος αυτή τη στιγμή. Όχι = Σε σέβομαι αρκετά για να είμαι ειλικρινής. Όρια & Σύνδεση πάνε μαζί Όταν βάζεις όρια, δεν απομακρύνεις τους άλλους. Τους δείχνεις πού τελειώνεις εσύ και πού μπορούν με ασφάλεια να σταθούν κι εκείνοι. Τα υγιή όρια δεν χτίζουν απόσταση· χτίζουν σχέση με ελευθερία και σεβασμό. Επιστροφή στο Blog
ΓΥΝΑΙΚΑ | «Είσαι αρκετή. Ακόμα και τις μέρες που το ξεχνάς»
Το να είσαι γυναίκα είναι όμορφο. Αλλά μερικές φορές, και πολύ δύσκολο. Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε όλες εσάς που νιώθετε καμιά φορά ότι δεν αντέχετε άλλο. Που χάνετε τον εαυτό σας. Σας προτείνω τρόπους να διαχειριστείτε τις εξωτερικές προσδοκίες αλλά και αυτές που προέρχονται απ τον ίδιο σας τον εαυτό και να ξαναβρείτε την ομορφιά στο να είστε γυναίκα. Ρόλοι και προσδοκίες: σύντροφος, μαμά, κόρη, γιαγιά, συνάδελφος, φίλη… Στη ζωή έχουμε πολλούς ρόλους, που όλοι συνοδεύονται από μεγάλες προσδοκίες. Κι εμείς οι γυναίκες προσπαθούμε να τους εκπληρώσουμε στο 100%. Θέλουμε να είμαστε στοργικές σύντροφοι που προσφέρουν θαλπωρή στο σπίτι, μητέρες που δίνουν στα παιδιά τους το καλύτερο, κόρες που δεν ξεχνούν τους γονείς τους, συνάδελφοι που αποδίδουν εξαιρετικά στη δουλειά… και η λίστα προσδοκιών ατελείωτη Μέσα σε όλα αυτά, προσπαθούμε και να φροντίσουμε τον εαυτό μας – να είμαστε σε φόρμα, υγιείς και περιποιημένες. Γιατί υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες και για την εμφάνισή μας. Η γυναίκα «πρέπει» να είναι όμορφη. Κι όμως, συχνά νιώθουμε πως δεν κάνουμε «αρκετά». Πως πρέπει να προσπαθούμε περισσότερο, να προλαβαίνουμε περισσότερα… Από πού προέρχεται αυτή η πεποίθηση; Γιατί τόσο συχνά βασίζουμε την αυτοαξία μας στο τι (δεν) κάνουμε; Να θυμάστε: ήδη κάνετε περισσότερα απ’ όσα νομίζετε. Οι πιο αυστηρές προσδοκίες προέρχονται συχνά από εμάς τις ίδιες Ναι, οι κοινωνικοί ρόλοι έχουν απαιτήσεις. Όμως εμείς οι ίδιες πολλές φορές έχουμε ακόμα πιο υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό μας. Οι μελέτες δείχνουν πως οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στην τελειομανία απ’ ό,τι οι άνδρες.Αυτή η τελειομανία μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια κόπωση , σε κατάθλιψη, σε διαταραχές ύπνου και αλλά σωματικά συμπτώματα. Θέλουμε να τα κάνουμε όλα τέλεια – από τη μητρότητα μέχρι την εξωτερική μας εικόνα. Αλλά κάτι τέτοιο απλώς δεν είναι εφικτό. Ακόμα και οι γυναίκες που βλέπετε στα social media δεν τα καταφέρνουν όλα μόνες τους. Ίσως προλαβαίνουν να γυμνάζονται και να μαγειρεύουν, αλλά δεν έχουν παιδιά ή τις βοηθά καθημερινά κάποιος άλλος. Ίσως έχουν επιτυχημένη καριέρα, αλλά θυσίασαν τον προσωπικό τους χρόνο. Δεν βλέπουμε ποτέ ολόκληρη την εικόνα. Κάποιες σκέψεις για να κάνετε τη ζωή σας πιο όμορφη ως γυναίκα Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας έστω και λίγο στα παραπάνω, έχω για εσάς κάποιες προτάσεις: 1.Είναι σημαντικό να ξεκουράζεστε, να κοιμάστε και να παίρνετε καθημερινά έστω μία ώρα εντελώς μόνη σας. Όχι για να απομακρυνθείτε από τους άλλους, αλλά για να ξανασυναντήσετε τον εαυτό σας. Σ’ αυτή την ώρα, δεν χρειάζεται να είστε παραγωγική, να φροντίζετε κανέναν ή να “προλαβαίνετε”.Χρειάζεται απλώς να είστε. Να αναπνέετε, να ηρεμείτε, να ακούτε τη σιωπή σας. 2. Μιλήστε στον εαυτό σας με καλοσύνη Παρατηρήστε πώς μιλάτε στον εαυτό σας. Τι σκέψεις κάνετε στο μυαλό σας; Όταν κοιτάζεστε στον καθρέφτη, σκέφτεστε «πάλι χάλια φαίνομαι» ή «οι ρυτίδες μου μεγαλώνουν»; Όταν κάτι δεν πάει καλά, λέτε «πάλι τα έκανα μαντάρα»; Αν σας μιλούσε έτσι μια φίλη, πιθανότατα δεν θα θέλατε να τη δείτε ξανά. Όμως με τον εαυτό σας περνάτε 24 ώρες το 24ωρο. Γι’ αυτό να γίνετε η καλύτερη σας φίλη. Αντί για σκληρή κριτική, πείτε κάτι θετικό. Είναι μια εξαιρετική άσκηση αυτοεκτίμησης. Μπορεί στην αρχή να σας φαίνεται δύσκολο – σκεφτείτε τότε τι θα σας έλεγε μια αγαπημένη σας φίλη, η αδελφή ή η μητέρα σας. Την επόμενη φορά που θα κατηγορείτε τον εαυτό σας για όσα δεν προλάβατε ή δεν καταφέρατε, σταματήστε. Πάρτε μια ανάσα, κάντε μια παύση και θυμηθείτε όλα όσα καταφέρατε τελευταία – ακόμη και τα πιο μικρά. Είναι πολλά, έτσι δεν είναι; 3. Ενισχύστε την αυτοπεποίθησή σας και ακολουθήστε τα όνειρά σας Πολλές από εμάς αμφιβάλλουμε διαρκώς για τον εαυτό μας. Υποτιμούμε τις δυνατότητές μας και τιμωρούμε τον εαυτό μας για κάθε λάθος. Κι όμως, είμαστε πολύ πιο ικανές απ’ όσο φανταζόμαστε. Αυτό το χαμηλό αίσθημα αξίας μάς εμποδίζει να κυνηγήσουμε τα όνειρά μας. Πιστεύουμε ότι δεν τα αξίζουμε ή ότι δεν μπορούμε να τα πετύχουμε. Όταν τελειώσω αυτό, όταν μεγαλώσουν τα παιδιά, όταν… έτσι, τα αναβάλλουμε συνεχώς. Μη το κάνετε. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να ονειρεύεται και να επιδιώκει αυτά που θέλει. 4. Υποστήριξη μεταξύ γυναικών – ας σταθούμε η μία στην άλλη Πόσες φορές έχετε ακούσει επικριτικά σχόλια: «Τα μαλλιά σου ήταν καλύτερα πριν»,«έχεις πάρει κιλά»,« έτσι μεγαλώνεις τα παιδιά σου;». Οι γυναίκες δυστυχώς επικρίνουν συχνά η μία την άλλη.Η καθεμιά μας όμως κάνει πραγματικά το καλύτερο που μπορεί, σύμφωνα με τις δυνατότητες και τις αξίες της. Αντί να κρίνουμε, ας στηρίζουμε η μία την άλλη. Ξέρετε πόσο μπορεί να πληγώσει ένα άκυρο σχόλιο. Ας προστατεύουμε η μία την άλλη και ας μην αφήνουμε κανέναν να κρίνει την εμφάνισή μας ή τον τρόπο ζωής μας. Είμαστε όλες διαφορετικές, ζούμε διαφορετικά – και σ’ αυτό ακριβώς βρίσκεται η ομορφιά. 5. Ζητήστε βοήθεια – δεν χρειάζεται να τα κάνετε όλα μόνες σας Η τελειομανία συχνά μας κάνει να πιστεύουμε ότι πρέπει να τα καταφέρνουμε όλα χωρίς βοήθεια. Δουλειά, παιδιά, σπίτι, ψώνια, φροντίδα…Δεν θέλουμε να ζητήσουμε βοήθεια από τον σύντροφο ή να ενοχλήσουμε τη μητέρα μας που μένει μακριά. Θέλουμε να δουλεύουμε, να φροντίζουμε τα παιδιά, να καθαρίζουμε, να μαγειρεύουμε, να ψωνίζουμε… Κι όμως, αυτή η υπερπροσπάθεια μας εξαντλεί. Το να είμαστε διαρκώς στρεσαρισμένες και εξαντλημένες βάζει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική μας υγεία. Η δική μας ευημερία πρέπει να είναι προτεραιότητα, για να μπορούμε να είμαστε παρούσες και για τους αγαπημένους μας. Αν όλα μοιάζουν να σας πνίγουν… …και δεν μπορείτε να βρείτε διέξοδο, τότε ίσως ήρθε η στιγμή να ζητήσετε επαγγελματική υποστήριξη. Η θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε βαθύτερες αιτίες, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση ή παλιά μοτίβα. Μαζί με τον θεραπευτή σας, μπορείτε να βρείτε ξανά τον δρόμο σας .Ναι, ακόμα κι αν τώρα σας φαίνεται αδύνατο. Το αξίζετε. Επιστροφή στο Blog
Παιδικό άγχος: Πώς το αναγνωρίζουμε και πώς το διαχειριζόμαστε;
Όλα τα παιδιά βιώνουν άγχος σε κάποια φάση της ζωής τους. Είναι φυσιολογικό – και σε πολλές περιπτώσεις, αναγκαίο για την ανάπτυξή τους.Όμως, πότε το άγχος γίνεται υπερβολικό; Και πώς μπορούμε να σταθούμε πραγματικά δίπλα τους; Πώς εκδηλώνεται το άγχος στα παιδιά; Το άγχος στα παιδιά μπορεί να εκφράζεται διαφορετικά απ’ ό,τι στους ενήλικες. Συχνά “μιλάει” μέσα από το σώμα και τη συμπεριφορά τους. Συνηθισμένα σημάδια: Συχνοί πονοκέφαλοι ή πόνους στο στομάχι χωρίς ιατρικό λόγο Δυσκολία στον ύπνο ή νυχτερινά ξυπνήματα Απόσυρση ή αποφυγή κοινωνικών δραστηριοτήτων Υπερβολικοί φόβοι (π.χ. για το σκοτάδι, το σχολείο, την αποχώρηση από τους γονείς) Εύκολα ξεσπάσματα θυμού ή κλάματος Τελειομανία ή έντονη ανάγκη για έλεγχο Τι προκαλεί το άγχος στα παιδιά; Αλλαγές στο περιβάλλον: Μετακόμιση, αλλαγή σχολείου, διαζύγιο γονέων. Πίεση για επίδοση: Σχολική ή εξωσχολική. Οικογενειακές ανησυχίες: Οικονομικά προβλήματα, συγκρούσεις, ασθένειες. Προσωπικές ανασφάλειες: Φόβος αποτυχίας, ανάγκη αποδοχής. Η προδιάθεση για άγχος μπορεί επίσης να έχει βιολογικές και κληρονομικές βάσεις. Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε ένα παιδί με άγχος; Ακούμε χωρίς να διορθώνουμεΔώσε χώρο στο παιδί να εκφράσει αυτό που νιώθει, χωρίς να το υποτιμάς ή να το διακόπτεις. Διατηρούμε τη ρουτίναΗ σταθερότητα δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Ενισχύουμε τη θετική ενίσχυσηΑναγνώρισε κάθε μικρό βήμα που κάνει για να διαχειριστεί το άγχος του. Διδάσκουμε τεχνικές χαλάρωσηςΑπλές ασκήσεις αναπνοής, mindfulness ή ακόμα και δημιουργικές δραστηριότητες (όπως ζωγραφική) μπορούν να βοηθήσουν. Γινόμαστε εμείς το “ασφαλές λιμάνι” Όταν είμαστε διαθέσιμοι, ήρεμοι και σταθεροί, το παιδί νιώθει ότι δεν είναι μόνο του μέσα στις δυσκολίες. Πότε χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια; Αν το άγχος: Εμποδίζει το παιδί να λειτουργεί φυσιολογικά στην καθημερινότητά του (σχολείο, φίλοι, παιχνίδι), Επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα ή επιδεινώνεται, Συνοδεύεται από έντονα σωματικά συμπτώματα, Τότε η υποστήριξη ενός ειδικού ψυχικής υγείας μπορεί να κάνει τη διαφορά. Θυμήσου: Το άγχος είναι ένα μήνυμα, όχι ένας εχθρός. Με αποδοχή, υποστήριξη και τις σωστές στρατηγικές, μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να χτίσουν ανθεκτικότητα και εσωτερική δύναμη για όλη τους τη ζωή. Επιστροφή στο Blog
Κατάθλιψη και καθημερινότητα – Τι με βοηθάει να σταθώ ξανά
Υπάρχουν μέρες που όλα φαίνονται βαριά. Το πρωινό ξύπνημα μοιάζει με ανάβαση βουνού. Οι απλές, καθημερινές κινήσεις – ένα ντους, μια βόλτα, ένα τηλεφώνημα – φαίνονται βουνό. Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς “μια κακή διάθεση” ή “μια φάση”. Είναι μια ψυχική κατάσταση που αλλάζει τη σχέση μας με τον εαυτό μας, το σώμα μας και τον κόσμο. Κατάθλιψη και καθημερινότητα: Πώς επηρεάζει τη ζωή Η κατάθλιψη απορρυθμίζει τις βασικές μας λειτουργίες: – Ύπνος και διατροφή – Κίνητρα και απόλαυση – Αίσθηση σκοπού και αξίας – Σχέσεις και σύνδεση με τους άλλους Τι με βοηθάει να σταθώ ξανά Αναγνώριση “Δεν είμαι τεμπέλης/τεμπέλα. Πονάω.” Το πρώτο βήμα είναι να ονομάσουμε αυτό που συμβαίνει. Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι κάτι που έχει όνομα, αίτια και κυρίως: αντιμετωπίζεται. Η δύναμη της ρουτίνας Ένα ποτήρι νερό. Ένα ζεστό μπάνιο. Ένα γεύμα, ακόμα κι αν δεν πεινάω. Μικρές πράξεις φροντίδας που “γεμίζουν τη δεξαμενή μου”. Η αναπνοή, η κίνηση, το φως Ακόμη και μια μικρή βόλτα γύρω από το τετράγωνο μπορεί να είναι σημαντική. Όχι γιατί θα αλλάξει τη ζωή – αλλά γιατί στέλνει ένα μήνυμα στο σώμα: “είμαι ακόμα εδώ”. Ένας άνθρωπος που με ακούει Η θεραπεία προσφέρει αυτό το “ασφαλές πλαίσιο” για να πεις όλα όσα σε βαραίνουν. Ο θεραπευτής δεν είναι σωτήρας – είναι συνοδοιπόρος. Κι αυτό, στις μέρες της σιωπής, είναι ανεκτίμητο. Η ελπίδα ως πράξη αντίστασης Η κατάθλιψη συχνά ψιθυρίζει: “τίποτα δεν θα αλλάξει”. Όμως αλλάζει. Και κάθε φορά που σηκώνεσαι από το κρεβάτι, κάθε φορά που επιλέγεις να φροντίσεις τον εαυτό σου, πράττεις ελπίδα. Ένα βήμα τη φορά Η κατάθλιψη δεν έχει “γρήγορες λύσεις”. Έχει όμως δρόμο – και στο δρόμο αυτό, δεν είσαι μόνος. Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτά τα λόγια, να θυμάσαι: δεν είναι αργά για να ζητήσεις βοήθεια. Ο δρόμος πίσω στη ζωή είναι εκεί – και ξεκινά από ένα μικρό βήμα. Επιστροφή στο Blog
Ψυχοθεραπεία: Τι είναι, πώς λειτουργεί και τι να περιμένω
Η ψυχοθεραπεία είναι ένας ασφαλής χώρος. Ένας χώρος για να ακουστείς, να νιώσεις, να κατανοήσεις και, τελικά, να εξελιχθείς. Δεν είναι μια απλή συζήτηση. Είναι μια θεραπευτική διαδικασία που μπορεί να μεταμορφώσει βαθιά τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου και τη ζωή σου. Τι είναι η ψυχοθεραπεία; Η ψυχοθεραπεία είναι η συστηματική συνεργασία ανάμεσα σε έναν εκπαιδευμένο θεραπευτή και ένα άτομο (ή μια οικογένεια/ζευγάρι), με σκοπό την αντιμετώπιση συναισθηματικών, ψυχολογικών ή συμπεριφορικών δυσκολιών. Δεν αφορά μόνο τις «κρίσεις». Μπορεί να βοηθήσει σε: Άγχος και στρες Κατάθλιψη και συναισθηματική δυσφορία Πένθος και απώλεια Τραυματικές εμπειρίες Δυσκολίες στις σχέσεις ή στη γονεϊκότητα Αναζήτηση ταυτότητας ή κατεύθυνσης στη ζωή Πώς λειτουργεί; 1. Αρχική γνωριμία Οι πρώτες συνεδρίες είναι αναγνωριστικές. Μαθαίνουμε ο ένας τον άλλον. Μιλάς για αυτό που σε φέρνει εδώ και θέτουμε μαζί στόχους. 2. Δημιουργία θεραπευτικής σχέσης Η εμπιστοσύνη είναι η βάση. Η θεραπευτική σχέση είναι απολύτως εμπιστευτική, ασφαλής και χωρίς κριτική. Είναι ένα «καθρέφτισμα» μέσα από αποδοχή. 3. Εξερεύνηση και ενσυναίσθηση Μέσα από ερωτήσεις, αναστοχασμό, ή και δημιουργικές τεχνικές (όπως art therapy), φέρνεις στην επιφάνεια μοτίβα, συναισθήματα, ανάγκες και πληγές που ίσως δεν είχες καν συνειδητοποιήσει. 4. Επεξεργασία – Αλλαγή – Ενδυνάμωση Η ψυχοθεραπεία δεν «διορθώνει» αλλά βοηθά να μεταμορφώσεις αυτό που κουβαλάς, να σταθείς αλλιώς απέναντι στον εαυτό σου και στους άλλους. Τι να περιμένεις; Μερικές φορές θα αισθάνεσαι καλύτερα, άλλες πιο δύσκολα – αυτό είναι μέρος της διαδικασίας. Θα σε βοηθήσει να αναγνωρίσεις τις εσωτερικές σου δυνάμεις. Δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος να είσαι στη θεραπεία. Το μόνο που χρειάζεται είναι ειλικρίνεια και ανοιχτότητα. Η διάρκεια και η συχνότητα εξαρτώνται από τις ανάγκες σου. Και κάτι ακόμα… Δεν χρειάζεται να “φτάσεις στα όριά σου” για να ζητήσεις βοήθεια. Η ψυχοθεραπεία δεν είναι πολυτέλεια – είναι φροντίδα για την ψυχή σου. Όταν επιτρέπεις στον εαυτό σου να ακουστεί, να κατανοηθεί και να αγκαλιαστεί, ξεκινά η πραγματική θεραπεία. Επιστροφή στο Blog